ZAMANSIZ KADINLAR / Samiye Cahid Morkaya

En son güncellendiği tarih: Nis 18



Çocuklukluğumda arkadaşlarım gibi oyuncaklarla oynamayı sevmezdim. Benim için iki oyun vardı: Öğretmencilik ve dolmuşçuluk. O dönem çocukların sokaklarda güvenle oynayabildiği, bol bol yağlı ve salçalı ekmeklerin yenildiği, akşam ezanıyla eve girmem gereken zamanlardı. Evin duvarını tahta gibi kullanır, kırık kiremit parçalarıyla yazıp çizerek ders anlatırdım mahalle çocuklarına. Dolmuşculukta ise ben şoför olurdum, bir arkadaşım muavin, diğeri ise radyo olurdu. Muavin yolculardan para toplar-ki bunlar genelde bilye, gazoz kapağı ve taş parçaları olurdu-ve durakları hatırlatırdı. Radyo olan ise hiç durmadan şarkı söyler, kanalı değiştirdiğimde cızırtı sesi yapardı. Dolmuştaki herkes yolda gidiyormuşçasına sarsılır, küçük çocuklar kucağa alınır ve arka sıra mutlaka dörtlenirdi. Biteviye şoförlük yapan ben, başımdan kasketi çıkarmadığım için çok terlerdim.


Biz bu oyunlarla büyüyüp, hayaller kurarken eminim bizim gibi daha niceleri vardı. Çocuklar için yol açan, öncü olanları da unutmamak lazım.… Bu isimlerden biri de ‘Samiye Cahid Morkaya’dır.


Samiye Cahid İstanbul’un tanınmış ve zengin ailelerinden birinin kızıdır. Dedesi Silivrikapı Yedi Emirler Dergahı’nın son şeyhi Şuaeddin Efendi’dir. Alman Mektebi’nden mezun olmuştur. Zamanın önemli isimlerinden Tanburi Cemil Bey’den kemençe dersleri almış ve 1920’den itibaren Darülelhan (konservatuar) ‘da ders vermiştir. Ünlü gazeteci-yazar Burhan Cahid Morkaya ile evlenmiştir. Dönem, yeni icatların çoğaldığı ve denediği bir zaman dilimidir. İlk araba İstanbul’a gelir. Halk ‘şeytan icadı’ diyerek pek itibar etmez. İstanbul arabalar için ne kadar uygun olmasa da zamanla sayıları çoğalır. Bu duruma paralel olarak ehliyet veren kurumlar açılmaya başlar. Samiye Cahid Türkiye’nin ehliyetli olarak araba kullanan ilk kadınıdır. Akrabaları ‘kadının kullandığı arabaya binilmez diyerek’ hor görürler. Samiye Cahid eşini de yanına alarak İstanbul sokaklarında gezer. İki yılda bir araba değiştirir. 1922’de İstanbul Turing Klubü’nün geleneksel otomobil yarışına katılır. İlk katıldığı yarışta dereceye girer.


İlk ödülünü 1932 yılında kazanmıştır. İstinye Köprüsü-Zincirlikuyu arası 10 kmlik parkurda birinci olur. Ödülünü dönemin belediye başkanı Muhiddin Üstündağ’ın elinden alır. Tüm gazetelerde resmi çıkmıştır. İkinci olan Vehbi Bey, yarışı kazananın Samiye Hanım olması sebebiyle yarışın iptali için dava açar. Mahkeme Samiye Hanım lehine karar verir. Kararda ‘ bir kadın da otomobil yarışına katılabilir ve birinci gelebilir’ denilmektedir. 1934 yılında düzenlenen yarışta ağır yaralanır. 1972 yılında vefat edene dek yarışlara katılmasa da, araba kullanma tutkusundan vazgeçmez.



© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube