ZAMANSIZ KADINLAR


Ekim ayının son haftası, en sevdiğim zaman dilimi. Hava kararmış, yerler tüm gün yağan yağmurdan ıslak. Eller cepte, kapüşon kafama çekilmiş, nefesimle ısınıyorum. Arabaların silecekleri çalışıyor. En çok araba farlarına bakmayı seviyorum. Cılız ışıkta süzülen binlerce yağmur damlası ve tekerleklerin yağmurda ilerlerken bıraktığı hoş seda… Evlerden gelen tabak, çanak sesleri, soğan kokuları…

Bu eşsiz vakitte ansızın bir şarkı çalınıyor kulağıma:


"Sıkıldım, sıkıldım uçmak istiyorum.

Yalınayak yere basmak istiyorum.

Ne eksiğimiz var çiçekten böcekten?

Tabiat misali coşmak istiyorum. " (Sezen Aksu-Şen şarkı)


Yaşadığım güzelliklerin etkisiyle yap-boz parçaları gibi bir fotoğraf zihnimde birleşiyor; Sabiha Rıfat Gürayman.


Sabiha Hanım 1910’da Manastır'da doğdu. Çocukluk yılları Kurtuluş Savaşı dönemine denk geldi. İlköğretimini İstanbul'da tamamladı. Atatürk'ün tavsiyesi ile mühendislik okuluna gitmeye karar verdi. Okula girişiyle ilgili anısında: “Okul arkadaşım Nesibe'ye uğradım. Arkadaşım bana mühendis mektebinin o yıl (1927) kız öğrenci almaya başladığını söyledi. Gittik. Kayıtlar o gün bitiyordu ve görevli bana boşuna yorulma kızım, dedi. Tepem attı. Beyefendi, siz bana kayıt şartlarını söyleyiniz, dedim.” şeklinde aktarmaktadır. İlk başta her ne kadar arkadaşları ve hocaları tarafından yadırgansa da zamanla bu durum düzelir.


Sabiha Hanım bir yandan da sporla ilgilenmektedir. Fenerbahçe Voleybol takımına seçilir. 1929 yılında takım İstanbul şampiyonu olduğunda, takımın kaptanı Sabiha Hanım’dır. Gazeteler günlerce 5 erkek ve 1 kadından oluşan voleybol takımının rakiplerini nasıl ezip geçtiğini yazmıştır. Bu başarı Dünya tarihinde de ilktir.


Okulu bitiren Sabiha Hanım, Ankara Nafia (Bayındırlık) Başmühendis olarak atanır. Çoğu kez “Dağ başında şantiyede kadın mühendis olmaz.” denilse de çalışkanlığı ve azmiyle özellikle işçiler tarafından çok sevilir. Ankara-Beypazarı yolunda bulunan köprünün inşasında çalışır. Halk tarafından Sabiha Hanım’a nispetle köprüye “Kız Köprüsü” ismi verilir. Daha sonra Yapı ve İmar Reisliğine atanarak resmî yapıların inşaatlarını denetler. 1939 yılında Remzi Gürayman ile evlenir. Bugün halen kullanılan TBMM'nin inşaatında kontrol şefi olarak çalışır. Anıtkabir'in inşası sırasında inşaat mühendisi olarak atanır. İnşaatı ziyarete gelen Yunanistan Başbakanı Venizelos, kendisiyle tanışınca çok şaşırır ve “Bir kadın mühendis ha!” diyerek kendisini tebrik eder. 1963 yılında emekli olan Sabiha Hanım, eşinin vefatı sonrası İzmir'e yerleşir. Tüm mal varlığını İTÜ Vakfı ve Fevzi Akkaya vakfına bağışlamıştır.


Yazan: Esra Koca

Editör: Damla Güler Öztürk

© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube