© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube

LUCKY LUKE NASIL RED KİT OLDU?



1 Aralık Maurice de Bevere'in doğum günü (1923). Peki Maurice de Bevere kim? Belçikalı çizer. Ama sıradan bir çizer değil. Herkesin bildiği, her dönem sevilen çizgi roman Red Kit (Lucky Luke) serisinin Goscinny ile beraber çizeridir. Ünlü çizer Morris 78 yaşında yüksek bir yerden düşmesi sonucu meydana gelen kazada ölmüştür.


Red Kit, 1946 yılında Spriou isimli Fransız dergisinde Lucky Luke ismiyle çizilmiştir.

Türkiye'de Red Kit isminin verilmesinin hikayesi şöyle; Ferdi Sayışman'ın, daha sonra isim babası olacağı Red Kit ile tanışması 1954-56 arasına rastlıyor. "O zaman Lucky Luke'un maceraları Fransız Spirou dergisinde çıkıyordu. Burada da yayınlamaya karar verince, Türkçe ne isim koyalım, diye düşünmeye başladık. Bir arkadaşın çıkarmak istediği Red Rider (Kızıl Sürücü) diye bir dergi vardı. Ben de Bil Kit diye başka bir derginin kopyasını yapıyordum. Red kısmını Red Rider'dan Kit kısmını da Bil Kit'ten aldık, Red Kit oldu."

Gölgesinden hızlı silah çeken yalnız kovboy "Red Kit" sadık beyaz atı Düldül (Jolly Jumper) ve sevimli köpeği Rin Tin Tin (Rantanplan) ile beraber suçluların ve adaletsizliğin amansız düşmanıdır. Suçluları temsil eden Dalton kardeşler; Joe, William, Jack ve Averel birçok macerada yer alırlar. Red Kit, neredeyse tüm maceralarında banka soyguncusu bu dört kardeşi kovaladı. Diğer unutulmaz karakterler Kalamiti Jane, Billy Kid, Yargıç Roy Bean, Jesse James, Akbaba, Posta arabası sürücüsü Hank ve Cenaze Levazımatçısı'dır.


Türkiye'deki yayın öyküsü:


& İlk defa 1956 yılında Turhan Selçuk'un çıkarttığı Dolmuş adlı mizah dergisinde gözüktü. Orijinali renkli olan Red Kit, telif hakkı ödenmediği için ancak kopyalanarak ve siyah beyaz çizgilerle, aslına sadık olmayan bir biçimde yayımlanabiliyordu. Kopyalama orijinal baskının üzerine aydınger kağıdı koyularak yapılıyordu.


& 1959 yılı ortalarında Adnan Şakrak'ın Bilge Yayınlarından haftalık fasiküller olarak çıktı. 32'şer sayfa olan fasiküller küçük boy ve siyah beyaz basılıyordu. Dolgu malzemesi olarak kullanılan başka çizgi romanlarla birlikte 1961 yılına kadar çıkmaya devam etti.


& 1962'de Karaca Yayınları tarafından çıkarılan haftalık Arkadaş dergisinde ilk kez özgün haliyle tefrika edildi. Dergide çıkan üç macera ertesi yıl oldukça kaliteli olarak hazırlanmış albümler haline getirildi. Bunlar Avrupa'daki özgün albümlere tıpatıp benzeyen renkli ve büyük boy albümlerdi.


& 1962 ve 1963 yılları arasında Sait Yurdagül'ün sahibi olduğu Yurdagül Yayınlarından haftalık fasiküller halinde çıktı.


& 1965-1971 tarihleri arasında Red Kit Bilge Şakrak tarafından da yayımlanıyordu. Büyük ve küçük boy seriler halinde basıldı.


& 1965'ten itibaren kardeşi Asım Şakrak'ın sahibi olduğu Kardeş Yayın evi de başka bir Red Kit serisi çıkarmaya başladı. İki kardeş yayın evi birbirlerine rakip olmuşlardı. Arada özel albümler de bastılar. 1969 serisinde "Lucky Luke" ismi logoya eklendi.


& 1972'de Milliyet Çocuk Dergisinde özgün renk ve çizgileriyle yayımlanmaya başladı. Red Kit, Milliyet Yayınlarınca yayın hakları alındıktan sonra aslına sadık olarak yayınlanabildi.


&1974'te Yaşar Şilliler'in sahibi olduğu Şilliler Yayın evi tarafından çıkartılmaya başlandı. Tekrar edilen baskılarla 1980'lerin sonuna kadar aralıklarla çıkmaya devam etti.

& 1984, Milliyet Yayınları, Milliyet Çocuk Dergisinde çıkan maceraları ayrıca seri albümler halinde de yayımladı.


& 1994'te Milliyet Yayınlarından çıkan albümler, Milliyet Gazetesinin ekleri olarak da okuyucusuna verildi. Değişik zamanlarda bu ekler tekrar tekrar verildi.


& 1996, Milliyet'in yan kuruluşu AD Yayıncılık tarafından yayımlandı. Bunlar Avrupa'daki orijinallerini aratmayacak üstün kaliteli baskılar idi. İlk beş macera sert mukavva kapaklıydı. Sonrakiler karton kapaklı çıktı.


& 1990'ların ortalarında Gelişim Yayınlarınca 'çocuk eğitim kitapları dizisi' olarak sunulan Red Kit fasikülleri ise okumayı öğrenme tekniğine göre alt yazılı olarak düzenlenmişlerdir

& 1996 yılından itibaren İnkılap Kitabevi tarafından büyük boy renkli albümleri orijinaline uygun formatta yayınlanmıştır. Bu serinin Türkçe adları da orijinal adlarına daha uygun seçilmişlerdir. Milliyet Yayınları da dahil önceki Red Kit'lerin adları, özgün adlarının anlamlarından farklılıklar gösteriyordu.


& 2007'den itibaren de Yapı Kredi Yayınlarından büyük boy ve renkli olarak çıkmaya başladı. 70 albümlük serinin tamamını basmayı planlayan yayın evi Nisan 2010 itibarıyla serinin 31. albümü olan "Joss Jamon’a Karşı" yı çıkartmıştır.


& Red Kit'in maceralarının tamamı henüz Türkiye'de eksiksiz olarak yayımlanamadı.

Red Kit dünyada çok kere çizgi film,animasyon ve televizyon serisi olarak filme çekilmiş ve yayınlanmıştır. 1983'den sonraki yaşadığı maceralarda ağzındaki sigarayı bırakmış ve ağzında bir saman parçası tutmaya başlamıştır.


Uyarlamaları:


*Daisy Town; çizgi roman karakteri Lucky Luke'a dayanan ve onu ilk canlandırmasıyla yapan 1971 Fransız-Belçika filmi. Filme dayanan bir Şanslı Luke çizgi romanı, Daisy Town unvanıyla 1982'de yayınlandı. Yönetmenliğini René Goscinny'nin yaptığı filmin oyuncuları; Marcel Bozzuffi, Pierre Trabaud, Jacques Balutin, Jean Berger gibi isimlerdi.


*Atını Seven Kovboy; 1974 yapımı renkli Türk Western-komedi filmdir. Filmin bir diğer adı da Red Kit Daltonlara Karşı'dır. Yönetmenliğini Aram Gülyüz'ün yaptığı, senaryosunu Özdemir Birsel'in yazdığı filmin oyuncuları ise Sadri Alışık, Cevat Kurtuluş, Reşit Çıldam gibi isimlerdi.


*Red Kit: Daltonların Öyküsü; çizgi roman karakteri Lucky Luke'un başrol oynadığı René Goscinny, Morris, Henri Gruel ve Pierre Watrin'in yazıp yönettiği 1978 Fransız animasyon filmi.


*Lucky Luke: The Daltons on the Run; Morris, Joseph Barbera, William Hanna ve Ray Patterson yönetmenliğinde 1983 yapımı animasyon film, Lucky Luke animasyon serisinin üç bölümünün bir filmde derlenmesidir.


*Red Kit; Terence Hill'in yönettiği ve baş rolde oynadığı ve aynı adı taşıyan Belçika çizgi romanına dayanan 1991'deki bir İtalyan batı komedi filmi. Aynı zamanda Lucky Luke televizyon dizisinin pilot bölümüdür.


*Daltonlar; Philippe Haïm tarafından yönetilen 2004 Fransız Batı komedi filmidir. Çizgi roman Lucky Luke'daki The Dalton karakterlerinden esinlenilmiştir. Fransa, Almanya ve İspanya'da çekildi. 8 Aralık 2004 tarihinde vizyona girdi. Ramzy Bedia, Eric Judor, Til Schweiger, Jean Dujardin gibi isimler rol aldı.


*Red Kit: Batıya Hücum; Olivier Jean-Marie tarafından birlikte yazılan ve yönetilen 2007 Fransız animasyonlu batı komedi filmidir.


*Red Kit; James Huth'un yönettiği ve aynı zamanda senaryoyu da yazan Jean Dujardin'ın başrol oynadığı 2009 Fransız-Arjantinli bir Batı macera filmi. Morris'in aynı isimdeki çizgi roman serisine dayanıyor.


Bevere ve Goscinny, 1800’lerin sonunda yaşamış Dalton Kardeşler’den ilham aldıklarında, bu haydutların bu kadar sevileceğini acaba düşünmüş müydüler bilmiyoruz ama başarılı çizer ve yazarları sayesinde hep bizimle beraberler ve maceradan maceraya koşuyorlar.


Red Kit'in her macerasının sonunda söylediği şarkısı ile bu sayılık vedalaşalım.


BANG BANG LUCKY LUKE

Onun adı Lucky Luke

Batıdan Uzakdoğuya

Dört nala gelir

Bu kahraman kovboy

Çok hızlı silah çeker

Gölgesinden de hızlı

Ve tabancası

Yıldırımdan hızlı gider

Ah kutsal Lucky Luke

Bang Bang Lucky Luke

Bang Bang Lucky Luke

Bizi şaşırtmak için oyunları vardır onun

Bang Bang Lucky Luke

Bang Bang Lucky Luke

Kimseden korkmaz o

Daltonlardan bile !

Bizi şaşırtmak için oyunları vardır onun

Bang Bang Lucky Luke

Bang Bang Lucky Luke

Kimseden korkmayan Daltonlar bile

Korkar Lucky Luke'den

Bang Bang Lucky Luke

Bang Bang Lucky Luke

Bizi şaşırtmak için oyunları vardır onun

Bang Bang Lucky Luke

Bang Bang Lucky Luke

Ah kutsal Lucky Luke

Yasadışı olanlar kaçamazlar

Lucky Luke atışından!