İSTANBUL'DAKİ İLK 5 YILDIZLI OTEL HANGİSİ?


10 Haziran, İstanbul Hilton Oteli’nin açılışının 65. yıldönümü. Bu Hilton Otelleri’nin Amerika’dan sonra yurtdışında açılmış olan ilk örneği, Türkiye ve İstanbul’un ilk 5 yıldızlı oteli olması açısından önemli. 1952 yılında Amerikalı mimarlar, Skidmore, Owings ve Merill (SOM) tarafından tasarlanan otel, Cumhuriyet mimarlığı açısından bir dönemin kapanışını simgeler. Amerikalı firma SOM’a, otelin tasarlanmasında Sedad Hakkı Eldem yerel danışmanlık yapmıştır. (1)


Avrupa’da II. Dünya Savaşı sonrası tamamen yeniden inşa edilen ilk modern oteldir. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri dışında Hilton, zincirin en uzun hizmet veren üyesidir. 21 metreye 100 metre boyutunda bir dikdörtgenler prizması biçimindeki Hilton Oteli, döneminde yapım kalitesi, yalın geometrisi, yüzeylerinin sadeliği, yapıldığı yıllardaki abartısız dekorasyonu ve işlevsel öncelikleri ile Türkiye’de Uluslararası üslubun karakteristiği olarak algılanmış ve uluslararası otel zincirlerinin işletmecilik kurallarının da tanıtıcısı olmuştur. (2)


Otelin açılışı, dönemin basınında da yer almıştır:


Hilton Oteli film yıldızlarının huzuruyla 10 haziranda açılacak. Otelin arsası ile beraber değeri 40 milyon liradır. Oda fiyatları 25-120 lira olan otelin, içinde mutfağı da bulunan 350 lira fiyatlı bir tek dairesi daha var.


Hürriyet Gazetesi 11 Mart 1955 (3)


Tarih yaprakları 1955 yazını gösterirken İstanbul, kent yaşamını kökten değiştirecek yepyeni bir markaya merhaba dedi. Kimilerine göre eğlencenin, kimilerine göre konforlu konaklamanın, kimilerine göre lezzetin, kimilerine göre ise ihtişamlı organizasyonların adresi Hilton İstanbul oldu. Hilton İstanbul, o yıllardan bu yıllara Türkiye’deki etkisini ülkenin ve İstanbul’un tanıtımından sosyal hayata, ekonomiden yeme-içme kültürünün şekillenmesine pek çok alanda gösterdi. (4)


Neden İstanbul?


1955 yazında 5 gün 5 gece süren kutlamalarla açılan Türkiye’nin ilk 5 yıldızlı otelinin temelinde iki rivayet var. İlk rivayetin kahramanı; savaş nedeniyle Türkiye’ye kaçan Macar kızı Ja Ja. Nam-ı diğer Zsa Zsa Gabor. 1939’da cebinde Türk pasaportuyla ABD’ye giden Gabor, Teksas’ın eski bankerlerinden, oteller zinciri sahibi Conrad Hilton ile evleniyor. Ve haritada yerini bile gösteremeyen eşini, hayran olduğu İstanbul’a bir otel yapmaya ikna ediyor. ABD’li heyetin etüt için İstanbul’a geldiği sıralarda Türkiye bir mahcubiyetle karşı karşıya kalıyor. İkinci rivayetin kahramanı bu mahcubiyete neden olan İsveç Milli Takımı. Türk Milli Takımı ile rövanş oynamak için İstanbul’a gelen futbol takımının ağırlandığı otelin içler acısı durumu, bir İsveç Gazetesi’ne haber olunca kıyamet kopuyor. Hemen İstanbul’a yakışır bir otel yapılması kararı alınıyor. Başbakan Adnan Menderes’in talimatıyla yetki Emekli Sandığı’na veriliyor.(5)


Conrad Hilton’un İstanbul’u seçmesindeki asıl nedense İstanbul’un Avrupa ile Asya’yı bağlayan stratejik konumuna ve dünya turizminde yükselen değer olmasına bağlanıyor. O dönem İstanbul’daki 12 otelden yabancıların beklentilerini sadece 3’ünün karşılayabilecek durumda olması da kararda etkili tabii. Türk Dışişleri Bakanlığı ile ABD hükümetinin onayını alan Hilton Hotels


International 1950’de masaya oturuyor. Taraflar, yaklaşık 5 milyon dolarlık yatırımla 300 odalı lüks otel için el sıkışıyor. Taksim’e birkaç dakikalık yürüme mesafesindeki Boğaz manzaralı inşaat, 21 ay gibi o dönem için rekor denilebilecek bir sürede tamamlanıyor. Ve 10 Haziran 1955’de Mona Freeman, Terry Moore, Olivia de Havilland, Irenne Dunne, Ann Miller, Merle Oberon’un da aralarında bulunduğu, 12 Hollywood yıldızının tanıklığında altın bir anahtarla açılıyor. Misafirler ABD’den “Flaying Carpet” ve “Magical Carpet” adlı özel uçaklarla taşınıyor.(5)


Otel kısa zamanda uluslararası jet sosyetenin gözdesi oluyor. Henry Ford’dan Brigitte Bardot ve Michael Douglas’a, İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth’ten Ürdün Kralı Hüseyin’e, Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle ve ABD Başkanı George Bush’a kadar iş, sanat ve siyaset dünyasının “as”larına ev sahipliği yapıyor. Nükhet Duru ve Dikran Masis’ten Hakan Şükür’ünkine pek çok nikaha da tanıklık ediyor. Adamo’nun konserini aynı yıl (1992) Ahmet Kaya’nın yeni kaset tanıtımı izliyor. Zaman içinde Ajda Pekkan, Ayhan Işık, Çetin Altan, Orhan Boran, Erol Simavi gibi müdavimleri oluşuyor. Lalezar’da her öğlen rakısını içen Simavi, gazetelerini satıp İsviçre’ye yerleştikten 11 yıl sonra İstanbul’a geldiğinde şaşırıp kalıyor. Zira Lalezar’daki yerini aldığında rakısı tam sevdiği şekilde içine birkaç yaprak maydanoz konularak hazırlanıyor. Anlatıldığına göre “Nasıl oldu da unutmadınız ne içtiğimi” diyen Simavi’nin gözlerinden yaşlar dökülüyor. (5)David Rockefeller, Sophia Loren, Prens Rainer ve Prenses Grace (6), Louis Armstrong, Prens Charles, Elizabeth Taylor(7), John Kennedy, Bill Clinton, Pavarotti, Enrico Macias, Frank Sinatra, Tina Turner, Silvio Berlusconi, George Bush, Antonhy Quinn, Danny Kaye, Muhammed Ali (8) otelde kalan diğer ünlülerden bazıları.


Otel, açılışından 3 yıl sonra Türkiye’de yapılan ilk dünya güzellik yarışmasına ev sahipliği yapıyor. Barda defile yapma modasına öncülük ediyor. “Happy hours” uygulaması burada hayata geçiyor. Kart anahtar ilk burada kullanılıyor. Müşterilerine siyah Cadillac’lı servis, 1001 Gece yatı, Fransız su perileri tarafından açılan havuzunda ikramiyeli balık tutma yarışları, Sulukule geceleri diğer otellere örnek oluyor. Kapatılan kumarhane tiyatro salonu yapılıyor. İstanbul’u eğiten otel, olgunluk döneminde dahi (2003) Cumhuriyet döneminin en önemli 20 binası arasında 10’ncu sıraya girmeyi başarıyor. (5)


Türkiye'nin ilk uluslararası beş yıldızlı otelinin açılması, sadece sosyal hayatı etkilemedi; Türk otelcilik sektörünü yepyeni bir sektörel standart ve hizmet kalitesiyle tanıştırdı. Faaliyete başladığı günden bu yana birçok üst düzey yönetici ve uzman yetiştiren Hilton İstanbul Bosphorus, Türk turizm sektörü için bir nevi okul görevi gördü ve uzun yıllar bu öncü rolünü sürdürdü. (9)


İstanbul’un Avrupa Yakası’nın yemyeşil bahçeleri arasında yer alan bu otel, verdiği hizmet kalitesi doğrultusunda 2011 yılında Amerika’nın en ünlü turizm dergisi olarak bilinen “Travel+Leisure U.S.” içerisinde yer alan “Dünya’nın En İyi 500 Oteli Listesi’ne” girdi. (10)


Otel ilk açıldığında; 278 odalı, geniş bir teras, otel müşterilerine bir kolaylık olmak üzere tuhafiyeci, antikacı, banka, berber ve bir “soda fountain” gibi bazı dükkanlar, 250 kişilik bir yemek ve


dans paviyonu, diğer kayar bölmeler sayesinde büyüyüp küçülebilen takriben 600 kişilik esas yemek salonudur ki cem’an 850 kişiye yemek servisi yapacak kapasitede, teras bar bulunuyordu. (11)


Bugün ise; tümü özel balkon ya da terasa sahip 500 oda, Executive Lounge, Bosphorus Terrace Restaurant, Veranda Bar&Terrace, Ege mezeleri ile ünlü Lalezar Meyhane, 5 çaylarının vazgeçilmezi Lobby Lounge&Bar, havuzdan çıkınca ferahlayacağınız Pool Bar, İstanbul’un en iyi Çin restoranı Dragon Restaurant ve Hint restoranı Dubb Indian Bosphorus, 27 toplantı salonu, tam donanımlı Sağlık Kulübü, açık ve kapalı havuz, hamam, sauna, jakuzi, kar çeşmesi, masaj odaları, tenis ve squash kortları , 24 saat açık fitness merkezi gibi hizmetler bulunmakta. (12)


İstanbul Hilton Bosphorus ile başlayan atılım bugün sadece İstanbul'da: Hagia Sofia Mansions İstanbul Curio Collection by Hilton, DoubleTree by Hilton İstanbul Esentepe, Hilton İstanbul Maslak, Hilton İstanbul Bakırköy, Doubletree By Hilton İstanbul Topkapı, Hilton Garden Inn İstanbul Ümraniye, Hampton by Hilton İstanbul Zeytinburnu, DoubleTree by Hilton İstanbul Sirkeci, Hampton by Hilton İstanbul Kurtköy, Hampton by Hilton İstanbul Ataköy, Hilton İstanbul Bomonti Hotel & Conference Center, Conrad İstanbul Bosphorus, Doubletree By Hilton İstanbul-Avcılar, Hilton İstanbul Kozyatağı, DoubleTree by Hilton İstanbul - Tuzla, DoubleTree by Hilton İstanbul - Piyalepaşa, DoubleTree by Hilton Hotel İstanbul-Old Town, Hilton Garden Inn İstanbul Golden Horn, Hampton by Hilton İstanbul Kayaşehir, DoubleTree by Hilton Hotel İstanbul - Moda, Hilton Garden Inn İstanbul Beylikdüzü ve Hilton Garden Inn İstanbul Ataturk Airport olarak 23 otel ile devam ediyor. (13)


Sektörün en fazla tanınan markalarından Hilton Hotels & Resorts, şık ve geleceğe dönük tarzıyla global konaklama sektörünün lider şirketlerinden biri. Açılış baloları ve Hollywood’un ödül törenlerinden, iş dünyasının etkinlikleri ve önemli anma ve kutlama günlerinde düzenlenen törenlere kadar, tarih dünyanın neresinde yazılıyorsa, anlaşmalar nerede imzalanıyorsa, özel günler şerefine nerede kadeh kaldırılıyorsa ve insanlar her şeyden uzaklaşmak istediklerinde nereye gidiyorsa Hilton orada. (14)


Çocukken spor kulübü, antrenman dışında havuza ilk orada girmiştim, genç kızken ilk beş çayı seramonisini orada yapmıştım, açıldığında ilk kumarhane ile orada tanışmıştım, yurt dışından gelen akrabalarımız senelerce orada kaldı, ilk eğitim seminerimi orada aldım. Sosyal, kültürel, ekonomik ve eğitim hayatına katkı sağlayan Hilton ile nice yıllara...



Kaynakça:

1-https://v3.arkitera.com/h53955-istanbul-hilton-otelinin-55-yili.html



2-https://tr.wikipedia.org/wiki/Hilton_Istanbul_Bosphorus



3-https://emlakkulisi.com/1952-yilinda-insasi-baslanan-hilton-otelinin-1955-yilinda-insaat-hali/300923



4-https://www.turkiyeturizm.com/hilton-dunyada-100cu-yilini-istanbul-hilton-64uncu-yilinikutluyor-58537h.htm



5-https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/55-yildir-isigi-sonmeyen-yerleri-35-yildir-kalan-musterisi-var-15001555



6-https://www.elle.com.tr/moda/moda-haberleri/gecmisten-bugune-hilton



7-https://turizmgazetesi.com/news.aspx?id=77272



8-https://www.milliyet.com.tr/cadde/hilton-oteli-nin-ask-dolu-tarihi-1272486



9-http://www.hotelrestaurantmagazine.com/hilton-istanbul-bosphorus-60-yasinda/



10-https://www.biletall.com/blog/istanbulda-bir-doneme-damgasini-vurmus-tarihi-oteller/



11-https://v3.arkitera.com/h53955-istanbul-hilton-otelinin-55-yili.html



12-https://www.hilton.com.tr/oteller/turkiye/istanbul/hilton-istanbul-bosphorus/



13-https://www.hilton.com.tr/oteller/turkiye/istanbul/



14-https://www.hilton.com.tr/haberler/hilton-worldwide-istanbulun-en-buyuk-otel-ve-konferans-merkezi-sozlesmesini-imzaladi/


Yazan: Özgün Onat

Editör: Demet Yener


© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube