HOLOKOST NEDİR?

En son güncellendiği tarih: Nis 18


Tarihte bugün listelerine bakarken bir şey dikkatimi çekti: 27 Ocak Uluslararası Holokost Anma Günü diyordu. Bu nedir, nasıl gözden kaçırdım dedim ve hemen araştırmaya başladım; öğrendiklerimi sizlerle paylaşıyorum.

Holokost, Nazi Soykırımı, Yahudi Soykırımı ya da Ha-Shoa; Adolf Hitler liderliğindeki Nazi Almanyası döneminde, Heinrich Himmler'in liderliğindeki SS güçleri tarafından işgal edilen sınırlar içerisinde yaklaşık beş buçuk milyon Yahudi’nin sistemli bir şekilde öldürüldükleri soykırım. Yahudiler dışında; Holokost sırasında 800 bin civarında Roman (yani Avrupa Roman nüfusunun yarısı) da katledildi. Katliama hedef olan gruplar arasında Sovyet tutsaklar, engelliler, LGBTİ bireyler, Yahova Şahitleri, komünistler ve diğer siyasi muhaliflerin yanı sıra sendikacılar da yer alıyordu.

İkinci Dünya Savaşı Döneminin simgelerinden biri haline gelen Auschwitz-Birkenau toplama kampının kurtarıldığı 27 Ocak 1945 tarihini temsilen, 27 Ocak günü, ülkemizin de ortak sunucusu olduğu bir kararla, 2005 yılında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından “Uluslararası Holokost Anma Günü” ilan edilmiştir.

İkinci Dünya Savaşı öncesinde Avrupa’da yükselen ırkçılık, aşırıcılık, antisemitizm gibi olgular Holokost olarak adlandırılan tarihin en büyük felaketlerinden birine yol açmıştır. Başta Yahudiler olmak üzere milyonlarca masum insan Nazi rejimleri ve işbirlikçileri tarafından sistematik ve örgütlü şekilde yok edilmiştir.

Din, dil, ırk, cinsiyet bakımından kendinden farklı olana karşı nefret ve ötekileştirme odaklı olan eğilimler, toplumlarda derin kırılmalar yaratmakta ve en kötüsü, kolaylıkla şiddete evrile bilmektedir. İnsanlık olarak ortak sorumluluğumuz, Holokost’un ve diğer insani felaketlerin tekrarlanmasını önlemektir.  

2. Dünya Savaşı sırasında, Nazilere ait toplamda 70 ölüm kampı bulunur. Auschwitz ise bu kampların en büyüğü ve en çok katliamın yapıldığı yerdir. Auschwitz, savaştan önce 14 bin kişinin yaşadığı sakin bir kasabadır ve Naziler burayı ele geçirdikten sonra, 1940 yılında bu kasabaya ölüm kampını inşa ederler. Ancak bu kamp zamanla gelen mahkum sayısı arttıkça genişletilir ve 3 bölüme ayrılır.

Auschwitz I: Tüm nazi kamplarının yönetim merkezidir.

Auschwitz II (Birkenau): Mahkumların gaz odalarında öldürüldükleri ve üzerilerinde deneylerin yapıldığı kamptır.

Auschwitz III (Monowitz): Fabrikaların bulunduğu ve mahkumların zorla çalıştırıldığı kamptır.

Hepimizin bildiği gibi 2. Dünya Savaşı ve neden olduğu dramlar kitaplarla filmlere konu olmuştur. Kurtulanlar otobiyografilerini, anılarını yazmışlardır. Ben 2. Dünya Savaşından çok bu kamplarda geçen kitaplardan birkaç derleme yaptım.

KİTAPLAR: 

📚 Anılarını 3 kitapta yazan Primo Levi: 1919’da doğduğu Torino’daki küçük Yahudi cemaati içinde büyüyen Levi, Torino Üniversitesinde kimya öğrenimi gördü. İkinci Dünya Savaşı sırasında Kuzey İtalya’da direnişe başlayan arkadaşlarına katıldı, ancak yakalanarak Auschwitz’e gönderildi. Savaştan sonra Torino’ya döndü. Nazi toplama kamplarında yaşadıklarını anlattığı çarpıcı öz yaşam öyküsel yapıtlarıyla ünlenen Levi, ilk kitabı Bunlar da mı İnsan’da (1947) Nazi toplama kampları sisteminin niteliklerini, kamptaki tutsakları ve tanığı olduğu işkenceleri, olağanüstü bir nesnellikle ele aldı. Ateşkes’te (1963) kamplardan kurtuluşu ve özgürlüğe kavuşmadan önce Sovyet kamplarında geçirilen süreyi işledi. Kamp deneyimini bir varoluş sorunsalı olarak irdelediği Boğulanlar, Kurtulanlar’ı yazdıktan sonra 11 Nisan 1987’de intihar eden Levi şiir, roman ve öyküler de yazmıştır. 

📚 Modernite ve Holokaust - Zygmunt Bauman:  Holokaust, Yahudilerin başına gelmiş bir 'şey'dir. Modernitenin ilerleyişi sayesinde üstesinden gelebileceğimiz toplumsal hayatın menfur bir çehresi, o kadar. Ama Bauman bize bambaşka bir bakış açısı öneriyor: Holokaust modernitenin doğasında var.

📚 Aidiyet ve Soykırım-Hitler Toplumu 1918-1945 - Thomas Kühne: Thomas Kühne bu muazzam çalışmasında Birinci Dünya Savaşından büyük bir yenilgiyle çıkan Almanya’nın yaşadığı muazzam utanç duygusunun Alman toplumu üzerinde savaşın ağır faturasına rağmen ne derece önemli bir aidiyet ve bağlılık hissiyatı yarattığına dikkat çekiyor. Bu utanç duygusunun Yahudi nefretiyle birleşerek Almanlar arasındaki ulusal bilinci daha da kuvvetlendirdiğini bütün detaylarıyla ortaya koyuyor.

📚 Bir Avrupa Soykırımı Holokost - Reneta Sibel Yolak: "Öldürmek kolaydır. Yaşatmak zordur. Siz zor olanı seçin. Bir insanı kurtarmak elinizdeyse kurtarın. Unutmayın bir insanı kurtaran tüm insanlığı kurtarmış sayılır."

📚 Auschwitz Dövmecisi - Heather Morris: Lale Sokolov’un gerçek yaşam öyküsünden yola çıkılarak kaleme alınmıştır. Slovakyalı bir Yahudi olan Lale Sokolov, Nisan 1942’de Auschwitz-Birkenau toplama kamplarına götürüldü ve Naziler tarafından diğer esirlerin kollarına, numaralarının dövmelerini yapmakla görevlendirildi.  

📚 60 Yıl Sonra Auschwitz - Annette Wieviorka: Auschwitz... Nazi zulmünün en somut hale geldiği birkaç yerden biri... Bugün halka açık; insanların gelip anılarını yaşattığı, yaşanılan vahşeti hiçbir zaman unutmamak için ziyaret ettikleri bir çeşit hac yeri. 

📚 Anne Frank'in Hatıra Defteri - Anne Frank: Alman Yahudisi olan Anne Frank İkinci Dünya Savaşı sırasında ailesi ile birlikte Amsterdam’da yaşayan genç bir kızdır. Alman işgalinde 25 ay boyunca babasının ofisinde Naziler’den saklanmaya çalışırlar. Sonunda ailesi ve diğer Yahudiler ile birlikte tutuklanır ve toplama kampına gönderilir. 1945′in başlarında, henüz 15 yaşındadır. Soykırım sırasında günlüğüne yazdıkları yaşanan trajedilerin en önemli kanıtlarından biri olacaktır… Kitap, 1959'da George Stevens; 2016'da Hans Steinbichler tarafından sinemaya aktarıldı.   

© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube