© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube

Hiç 'E' Olmadan Yazılan Roman ''Kayboluş''


Bir harfi kullanmadan kitap yazabilir misiniz? Ya da çok daha basiti bir harf kullanmadan bir paragraf yazabilir misiniz? Bir harfi kullanmadan yazmak 'lipogram' olarak bilinir. Aslında çok yapılmıştır, ilk uygulamaların antik Yunan'a kadar gitmiştir. Yazılabilir fakat anlam bütünlüğünü bozulmadan , edebi bir eser inşa edilebilir mi? İmkansız demek istemiyorum çünkü insanoğluna göre ''imkansız'' diye bir kavram yoktur. Georges Perec tam olarak bunu yaptı. Fransızca da en çok ''e'' harfi kullanılmasına rağmen hiç 'e' harfi kullanmadan 300 sayfalık bir roman yazdı. İşin garip tarafı ise romanı okuyanlar ''Bu romanda yazar e harfi kullanmamıştır'' açıklaması gelene kadar e harfinin yokluğunu fark etmedi.


Geoɾges Peɾec, 7 Maɾt 1936'da Paɾis'te Icek Judko ve Cyɾla Peɾec'in tek oğlu olarak doğdu. Aslen Yahudi kökenli olan aile 1920 yılında Fɾansa'ya göç etti. Babası II. Dünya Savaşı sırasında Fransız ordusunda askerdi. Babasını savaşta, annesini ise Auschwitz'te Nazi soykırımında kaybetti. Çocukluğunu halasının yanında geçirdi.


Georges, Soɾbonne Üniveɾsitesi'nde tarih ve sosyoloji eğitimi alırken, bir yandan da Fransa’nın önde gelen edebiyat dergilerine denemeler ve makaleler yazmaya başladı. 1969 yılında ''La disparition'' (Кayboluş) kitabı basıldı. Peki, iyi güzel de bir harf kullanmadan neden kitap yazar insan? Bu kitapta ''e'' harfi kullanmayarak fransızcada ki ''onlar'' zamirine gönderme yapmıştır. Anne ve babasız büyüşüyüşüne...

''Onlar olmadan yaşamak çok zordu, ben yaşadım. E harfi kullanmadan kitap yazmak çok zordu, ben yazdım.''


Vermek istediği mesajı öğrenince insan yazara daha bir hayran kalıyor. Yeteneğin de bu kadarı dedirtiyor insana! Dillere destan olan bu kitabın beni şaşırtan diğer yönü ise; Cemal Yardımcı bu kitabı Türkçeye çevirirken tek ‘e’ harfi bile kullanmamıştır. İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Felemenkçe Rusça, Hırvatça, Sırpça, Türkçe hatta Japonca gibi dillere de "e" sesi kullanılmadan çevrilmiştir.


Editör: Kemal Albayrak