Doğru Yere mi Geldik?

En son güncellendiği tarih: Nis 17



4 Mart 1493’te Kaşif Kristof Kolomb, Nina adlı gemisiyle Amerika'ya ulaştı. Bu da bu yazıda Kolomb ve Amerika'yı keşfini araştıracağız demek.


Kolomb (1451-1506), İtalya’nın en güzel sahil kentlerinden Cenova’da doğmuş ve gençliği, tutkuyla bağlı olduğu denizlerde ve denizci aileleri arasında geçmişti. Haçlı seferleri sonrasında İtalya liman kentlerinde belirgin bir biçimde artan coğrafi bilgi; denizlere merakı artırmış, deniz ticaretine, bilhassa doğunun zenginliklerine ulaşma arzusunu kamçılamıştı. Portekizli ünlü denizci Prens Henry’nin coğrafi bilginin toplanmasındaki katkıları, Atlas Okyanusu’na ve Batı Afrika sahillerine ticari getirisi yüksek seferler için birçok denizciyi teşvik etmesi ve maddi açıdan desteklemesi, keşifleri cesaretlendirici olmuştur. Kolomb, Amerika’nın keşfiyle sonuçlanacak seferine çıkmadan önce, oldukça kapsamlı bir coğrafi bilgiye, gemi teknolojisiyle ilgili geniş bir birikime ve seferin maddi yükünü çekecek siyasi ve mali desteğe sahipti. Kolomb’u doğunun akla hayale sığmayacak kadar büyük olduğu düşünülen zenginliklerine kestirme yoldan ulaştıracak her türlü motivasyon mevcuttu. Kastilya Kraliçesi İzabellâ Granada’nın Müslümanlardan alınması ve İber Yarımadası’nda kendilerine zarar verebilecek tehdit unsurunun ortadan kalkmasından sonra 1492 yılında Hristiyanlığı yaymak, Müslümanlara Asya’da da zarar vermek amacıyla bu masraflı sefer için izin verdi. Böylece 3 Ağustos 1492’de Kolomb’un komutasında İspanya’nın Palos Limanı’ndan Santa Maria, Pinta, ve Nina adlarındaki üç gemi 88 kişilik mürettebatıyla «Karanlıklar Denizi»ne yani Atlas Okyanusu’na açılmış oldu. Sandıklarında birçok kitabın yanı sıra Çin ipeği de bulunmaktaydı. Yolculuğun Çin’e kadar uzanacağı, sarayda Arapça bilen birileri olacağı gerekçesiyle Arapça bilen bir İspanyol da kafileye dahil edilmişti.


Kafile, Atlas Okyanusu’ndan batıya açılmış ancak on hafta geçmesine rağmen herhangi bir kara parçasına rastlanamamıştı. 12 Ekim’de Kolomb’un daha sonra «San Salvador» adını vereceği ada karşılarına çıktı. Asya yakınlarında bir adaya çıktığına inanan Kolomb, adada yaşayan Taino halkını Hintli anlamına gelen «İndian» olarak tanımladı. Atlas Okyanusu boyunca 4 defa gemi ile seyahat etmiştir. 1492 yılında ilk yolculuğunda Japonya'ya gitme hedefinde olan Kristof Kolomb kendisini yanlışlıkla Yeni Dünya olarak adlandırılan Amerika kıtasında buldu. Diğer 3 seyahatinde ise Büyük ve Küçük Antiller, Venezuela ve Orta Amerika'nın Karayip kıyılarına gitti ve bu topraklara İspanya Krallığı adına el koydu. Böyle maceralı bir seyahat ve dünyayı etkileyen sonuçları edebiyat dünyasına ilham verdi; bu konu ile ilgili kitaplar yazıldı. İşte bunlardan birkaçı:


* Kolomb Macerası / Steve Berry: Ya Amerika'nın keşfi hakkında bildiğimiz her şey bir yalansa? Ya bu yalan, Kolomb'un 1492 yılında çıktığı yolculukla ilgili sırrı gizlemek amacıyla planlandıysa? Ve ya bu 500 yıllık sır, çağdaş politik dünyayı yeniden şiddetle değiştirebilecekse?


* Kristof Kolomb - Okyanus Denizi Amirali / Michel Lequenne: Cenovalı bir dokumacının oğlu nasıl olup da Okyanus Denizi amirali, Hint Adaları ve ana karası kral naibi ve daimi valisi, Kral ve Kraliçe adına büyük amiral” olur? Kristof Kolomb, 1492’den 1504’e dört yolculukta Amerika’nın cennetini ve cehennemini hem keşfeder, hem de kapılarını açar: adaların cenneti, köle yerlilerin cehennemi.


* 1493 - Amerika'nın Keşfinden Küreselleşmeye Kısa Dünya Tarihi / Charles C. Mann: Seyahat, ticaret, kolonileştirme ve göç: Küreselleşmenin on beşinci yüzyılda başlayıp günümüze kadar gelen merak uyandırıcı öyküsü. Sıtma, kölelik ve Amerikan Bağımsızlığı arasındaki bağlantı nedir?


* Seyir Defterleri: Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi / Kristof Kolomb: Kolomb, Kral Fernando ve Kraliçe Isabel'in desteğiyle dört keşif gezisine çıktı. Hint ülkelerini değil ama Amerika'yı buldu. Bu dört yolculuğun hikayesi Seyir Defterlerinde bir araya gelmektedir. İlk yolculukta Kolomb'un tuttuğu notlar Bartoleme de las Casas'ın kaleminden çıkan bir özet halinde günümüze ulaşmıştır. İkinci yolculuğa dair bilgiler Kolomb'un Antonio de Torres'e gönderdiği bir mektuptan, üçüncü ve dördüncü yolculukların ana hatları da kral ve kraliçeye yazdığı mektuplardan edinilmiştir.


* 1491 - Kolomb'dan Önce Amerika / Charles C. Mann: Mann, ABD’de olay yaratan bu kitabında Kolomb öncesi Amerika hakkında gizlenenleri ortaya çıkarıyor. Genetikten mimariye, astronomiden tarıma, mühendislikten tıbba Amerikan Yerlilerinin ne kadar büyük bir uygarlık yarattığını göreceksiniz. Bu kitap tarihi yeniden yazıyor.


Bunlar dışında; Kristof Kolomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı dolayısıyla yapılan iki filmden biri olan 1492: Cennetin Keşfi filmini de izleyebilirsiniz.


1492: Cennetin Keşfi; ABD, Fransa, İspanya, İngiltere ortak yapımı; 1992 çıkışlı tarih filmi. Film, bu keşfin Avrupa'daki etkileri ve Kolomb'un yeni dünyadaki yerleşim çabalarını konu alıyor. Yönetmenliğini Ridley Scott'un yaptığı, senaryosunu Roselyne Bosch'un yazdığı filmin oyuncu kadrosunda Gerard Depardieu, Armand Assante, Sigourney Weaver, Arnold Vosloo ve Frank Langella gibi isimler yer almakta. Ridley Scott’un yönetmenliğini, Depardieu’nun da oyunculuğunu konuşturduğu; klasik bir anlatıya sahip, olay örgüsünün tek bir karakter etrafında döndüğü bu geleneksel filmin özellikle insanların tutkularının, hırslarının ve öfkelerinin yansıtıldığı yakın çekim sahneleri etkileyici. IMDb puanı 6,5.


Kolomb'un Amerika'yı keşfinin 500. yılı dolayısıyla yapılan diğer film ise

Kristof Kolomb: Keşif: Senaryosunu Mario Puzo, Cary Bates ve John Briley'in yazdığı filmi John Glen yönetiyor. Filmin oyucu kadrosunda; Marlon Brando, Tom Selleck, Catherine Zeta- Jones, Rachel Ward, Robert Davi, Benicio del Toro, Georges Corraface gibi isimler yer alsa da bu film, 1992 yılında çekilen iki Kristof Kolomb filminin kötü olanı. IMDb puanı 4,4.


Editör: Damla Güler Öztürk

© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube