© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube

CAZ ÇAĞI ÖYKÜLERİ


Yazar Adı: SCOTT FITZGERALD

Kitap Adı: CAZ ÇAĞI ÖYKÜLERİ

Çeviri: DİLARA ERDEM

Yayın evi: VAKIFBANK KÜLTÜR YAYINLARI

Basım Yılı:  ŞUBAT 2019 (3. BASIM)

Türü: ÖYKÜ

Sayfa Sayısı: 400

📚 Scott Fitzgerald, bildiğim ama daha önce okuma fırsatım olmayan, okunacaklar listemdeki yazarların başında gelen isimdi. Şans eseri bu kitabı yılbaşı hediyesi olarak geldi, bende "14 Şubat Dünya Öykü Günü" için bekletmeden okudum.

📚 Francis Scott Key Fitzgerald, kısa öyküleri ve romanlarıyla Amerikan Edebiyatında özel bir yere sahip olan yazar, 24 Eylül 1896'da St. Paul, Minnesota'da dünyaya geldi. Yüksek öğrenimine Princeton Üniversitesinde başladı, ancak I. Dünya Savaşı nedeniyle eğitimini yarıda bırakıp askere yazıldı. Savaş bittikten sonra büyük aşkı Zelda'yla evlenme umuduyla ilk olarak New York City'ye gitti, ancak savaş nedeniyle yarım bıraktığı bir romanını yeni baştan yazmaya karar verip St. Paul'e taşındı. İlk romanı The Side of Paradise ve ilk öykü kitabı Uçan Kızlar ve Filozoflar 1920'de yayınlandı. 1922'de ise büyük aşkı Zelda'yla evlenmesinin yanı sıra, farklı öykülerin yer aldığı Caz Çağı Öyküleri basıldı. Kendi döemini çok iyi yansıtan ve 1925'te çıkan Muhteşem Gatsby adlı romanı büyük ses getirdi ve sonraki yıllarda büyüyen bir şöhrete kavuştu. 21 Aralık 1940'ta, henüz 44 yaşındayken vefat eden Scott Fitzgerald, Ernest Hemingway ve William Faulkner'le birlikte, Amerikan Edebiyatında "Kayıp Kuşak"ın en saygın isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

📚 Dilara Erdem, liseyi Mersin'de bitirdikten sonra, Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu (2016). Lisans eğitimi sırasında film festivallerinde çalışıp, "Unite for Literacy" projesi kapsamında dijital platformda yayınlanan çocuk kitaplarını sesli olarak çevirdi. Yüksek lisans eğitimine Bilgi Üniversitesi Kültürel İncelemeler bölümünde devam etmektedir. Caz Çağı Öyküleri yayımlanan ilk kitap çevirisidir. (İlk olmasına rağmen çok başarılı)

📚 Babasının, “Birini eleştirmeye kalktığında, herkesin seninle aynı imkanlarda dünyaya gelmemiş olduğunu aklına getir!” sözünü hiçbir zaman unutmamış olan F. Scott Fitzgerald (1896-1940), Caz Çağı Öyküleri adlı bu eserinde, 1920’li yılların Amerika’sının hem göz kamaştırıcı refahını hem de caz müziğin geliştiği boğucu kaldırımlara sahip Güney eyaletlerini göz önüne seriyor. Dönemin ruhunu yansıtan öykülerinde, Fitzgerald, çoğu zaman ihtişamıyla anılan 20’lerin imkansızlıklarını da kendine özgü anlatım tarzıyla ele alıyor. Adı sıklıkla, Ernest Hemingway ve William Faulkner gibi usta öykücülerle birlikte, Amerikan edebiyatının “Kayıp Kuşak”ının en parlak edebiyatçıları arasında anılan yazar, Birinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan o ağır buhrana, karakterlerinin ikili ilişkileriyle minör bir yaklaşım sergilemekte. Hovardalığın ve zenginlik arzusunun galip geldiği Caz Çağının öykülerinin merkezinde yer alan kadın-erkek, zengin-fakir ilişkileri, Fitzgerald’ı, yalnızca kendi döneminin yazarı olmaktan çıkarıp, günümüze de seslenir hale getiriyor. ( arka kapak )

📚 Fitzgerald, bildiğim ama okumaya kısmet olmayan bir yazardı. Ona ilgimin artmasına sebep olan ise "Paris'te Gece Yarısı ( Midnight In Paris)" filmi oldu. Filmde Ernest Hemingway, Pablo Picasso, Salvador Dali, Toulouse-Lautrec, Paul Gaguin, Edgar Degas, T. S. Eliot gibi daha ünlü ve ilginç karakterler olmasına rağmen Scott ve Zelda Fitzgerald ilgimi daha çok çekti, merakımı uyandırdı. Kitaplarını okuma isteği ile yazarlar listeme ekledim. Şimdi sırada Zelda'nın kitaplarını okumak var.

📚 Kitap Roger Lathbury'nin kaleminden "Caz Çağı: Bir Dönemin Ruhu" başlıklı  yazısında "Caz Çağı" ile Fitzgerald hakkında bilgi veriyor ve ikisi arasındaki bağı anlatıyor. Kitaptaki öyküler üç bölüme ayrılmış: "Benim Son Uçarı Kızlarım" adlı bölümde dört; "Fanteziler" adlı bölümde dört ve "Sınıflandırılmamış Baş Yapıtlar" adlı bölümde üç öykü yer alıyor. Her öykünün başında Fitzgerald öykünün yazılması hakkında bilgi veriyor ya da öyküyle  ilgili bir anekdot yazmış.

📚 Benim dikkatimi çeken konu ise; Yönetmen David Finch'in  2008 yılında Eric Roth'un senaryolaştırdığı Fitzgerald öyküsünü aynı adla filme çekmesi: "Benjamin Button'un Tuhaf Hikayesi."  Brad Pitt ve Cate Blanchett'in baş rollerinde olduğu film ses getirmiş ve 4 Oscar almıştı. Buraya kadar ilginç bir şey yok. Dikkatimi  çeken şey, böyle bir öykünün "Sınıflandırılmamış Baş Yapıtlar" bölümünde değilde, "Fanteziler" adlı bölümde yer alması... Bu arada filmi baştan sona seyretmek kısmet olmamıştı, öyküsünü okuduğuma göre farklı bir gözle tekrar izlemek isterim.

*Öyküleri okurken, akıp gidiyor, kitabı nasıl, ne zaman bitirdiğinizi fark etmiyorsunuz. Öyle bir dalmışım ki yorum için alıntı işareti koymadığımı fark ettiğimde kitabın yarısını geçmiştim. Dönemini, tarihi- siyasi olayları, günlük yaşamı, insan ilişkilerini öyle güzel anlatmış ki ödüllük bir dönem filmi izliyor gibisiniz. Fitzgerald, "Kayıp Kuşak"ın en saygın isimlerinden biri olarak mutlaka okunmalı.

📚 Caz Çağı Öyküleri'nden alıntılar:

✏️ Fitzgerald'ın asıl ilgilendiği şey bir müzik türü olarak cazın kibrini hicivleştirmektir: Great Gatsby'nin geçtiği zaman dilimi olan 1922'de insanlar cazın bir şekilde dünya tarihini özetleye bileceğine inanmaktadır. ( Caz Çağı: Bir Dönemin Ruhu - Roger Lathbury)

✏️ Toledo'nun 1919'daki Noel tatili süresince, yalnızca belirli kişilerin katıldığı, kırk bir akşam yemeği, on altı dans partisi, altı öğle yemeği, kadınlı erkekli on iki çay partisi, yalnızca erkeklerin katıldığı dört parti, iki düğün, on üç briç partisi gerçekleşti. (Devenin Arka Tarafı - 1920)

✏️ Meydana gelen üç olayın üçü de beni bir hayli etkilemişti. Olaylar birbirinden bağımsız olarak hayata müdahil olsalar da üçünün de ortak noktası Jazz Çağı döneminin miladı kabul edilen o bahar ayının hissettirdiği histeri haline sahip olmasıydı. (1 Mayıs - 1929 açıklama bölümünden)

✏️ Başka toprakları fetheden halkın katip ve şairleri, doğmak üzere olan barış ve refahın marşını bir ağızdan öylesine şen şakrak, öylesine gür bir şekilde okuyorlardı ki bu aşkın şarabını tatmak isteyen taşralı müsriflerin sayısı giderek arttı. (1 Mayıs - 1929)

✏️ Bu hikaye Mark Twain'in bir sözünden etkilenerek yazılmıştır: " Ne yazık ki hayatın en iyi kısmı en başından gelip geçer ve en kötü kısmı hep sona kalır." (  Benjamin Button'un Tuhaf Hikayesi - açıklama bölümünden)