BORGES'İN EVİNDE / ALBERTO MANGUEL


Yazar Adı: ALBERTO MANGUEL

Kitap Adı: BORGES'İN EVİNDE

Çeviri: CEM AKAŞ

Yayınevi: YAPI KREDİ YAYINLARI

Basım Yılı: KASIM 2013 (1. BASIM)

Türü: ANI- GÜNLÜK

Sayfa Sayısı: 68


📚 Ödüllü yazar okuma tutkum ( merakım ) depreşti ve Alberto Manguel'den "Borges'in Evinde" kitabını okudum. Bu kitabı çok önceleri okudum aslında, Manguel ile tanışmamı sağlayan kitap ama yorumu ancak yazıyorum. Eskiden beri biyografi, otobiyografi, anı, günlük, söyleşi, anlatı okumayı severim ( amma velakin mektup bir türlü sevemedim). Bu kitabı seçmemin sebebi bir taşla iki kuş vurmaktı. Hem yazarı hem de yazılanı tanıyacaktım. Tabii ikisini de araştırdım.


📚 Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo veya bilinen adıyla Jorge Luis Borges, Arjantinli öykü, deneme yazarı, şair ve çevirmen. Büyülü gerçekçilik akımının önde gelen isimlerindendir ve gerçeküstücülük konusunda yazdığı denemeleri ile ünlüdür.24 Ağustos 1899’da bütün mal varlığını kaybetmiş, İngiliz asıllı bir ailenin ilk çocuğu olarak Buenos Aires’te doğdu. Babasının edebiyata olan düşkünlüğü, Borges’in çocukluğundan itibaren edebiyata yönelmesine sebep oldu. Küçük yaşta İngilizceyi öğrendi. 1914’te babasının göz ameliyatı sebebiyle ailesiyle yurt dışına çıktı ve 1 Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle, savaş yıllarını yurt dışında geçirmek zorunda kaldı. Cenevre’de Calvin Koleji’ne devam eden Borges burada Almanca, Fransızca ve Latince öğrendi. Bu dönemde sembolizmden etkilendi. 1921’de Buenos Aires’e geri dönen Borges iki yıl sonra ilk kitabını yayımladı. 1931’den itibaren Arjantin’in en önemli edebiyat dergisi Sur’da düzenli olarak yazmaya başladı. Düzyazıyla şiiri birleştiren kendine özgü yazım tarzında çok sayıda eser verdi. Borges, 1955’te aileden gelen kalıtsal rahatsızlığından dolayı görme yetisini tümüyle kaybetti. Yapıtlarının yazımını annesi, sekreterleri ve arkadaşları devraldığı için uzun metinlerden ziyade kısa öykü ve şiire yöneldi. 1961’de Samuel Beckett’le paylaştığı Formentor Edebiyat Ödülü, Avrupa’da ün kazanmasını sağladı. Şiir, kısa öykü ve denemelerden oluşan eserleri dünya çapında yayımlandı. Borges fantastik öğeleri ağır basan kendine özgü tarzıyla, 20. yüzyılın önemli edebiyatçılarını etkiledi. 14 Haziran 1986’da hayatını kaybetti. Kitapları: Ficciones (1998), Alef (1998), Brodie Raporu (1999), Alçaklığın Evrensel Tarihi (1999), Kum Kitabı (1999), Yedi Gece (1999), Dantevari Denemeler / Shakespeare’in Belleği (1999), Sonsuz Gül (2002), Evaristo Carriego (2002), Öteki Soruşturmalar (2005), Şifre (2009), Yaratan (2011), Atlas (2012), Tartışmalar (2014), Düşsel Varlıklar Kitabı (2015) Sonsuzluğun Tarihi (2015).


📚 Alberto Manguel, Arjantinli yazar ve çevirmen. Çek bakıcısından İngilizce ve Almanca öğrendi. Anadili İspanyolcayı, 1955’te Arjantin’e döndükten sonra öğrendi. Öğrenciliğinde Jorge Luis Borges’e dört yıl süresince (1964-1968) kitap okudu. Yaşamını Fransa, İtalya ve İngiltere gibi değişik ülkelerde sürdüren Manguel, 1988’den beri Kanada vatandaşı.Yazarlığı yanında çokdilli bir çevirmen, antoloji yazarı ve yayıncı olarak uluslararası ün kazanan Manguel’in başlıca yapıtları arasında “Hayali Yerler Sözlüğü” , 1992’de McKitterick Ödülü’nü kazanan romanı “ Yabancı Bir Ülkeden Haber Geldi” ve Kanada’da Kurmaca-Dışı dalında Genel Vali Edebiyat Ödülü’nü kazanan “Resimleri Okumak: Aşk ve Nefretin Tarihi ” sayılabilir. Bence Manguel'in hayatında kilit cümle "öğrenciliğinde Borges'e dört yıl süresince kitap okuması". Borges de süper bir kişilik; kör olmasına rağmen kitaplardan, yazmaktan, okumaktan vazgeçmiyor, hayata küsmüyor.


📚 Cem Akaş (d. 10 Mart 1968, Mannheim), Türk roman, öykü ve deneme yazarı, çevirmen ve yayıncı. Ailesiyle Almanya'da yaşayan Akaş, 1974'te Türkiye'ye taşındı ve İzmit'e yerleşerek ilköğrenimini Seka İlkokulu'nda tamamladı. Robert Kolej'i bitirdi, Boğaziçi Üniversitesi'nden kimya mühendisi diploması aldı. New York'ta yaşadığı bir buçuk yıl süresince Columbia Üniversitesi'nde siyaset kuramı master'ı yaptı. 2004 yılında Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü'nden "Collective Political Action in the Turkish Press, 1950-1980" başlıklı teziyle doktora derecesini aldı. Akaş, ilk öyküsünü 1987 yılında, Gergedan dergisinde yayımladı: "Gerçeğin Öte Yanında". 1992-2004 yılları arasında Yapı Kredi Yayınları'nda çeşitli konumlarda (editör, genel yayın yönetmeni, yayın danışmanı) çalıştı. 2005 yılında, yayıncılık hizmetleri veren g yayın grubu'nu kurdu ve yayın yönetmenliğini üstlendi. "Sıcak Nal", ku-ko kurgu kolektifi ve "tuhaf etki"nin kurucuları arasındadır. Cem Akaş, Sabancı Üniversitesi'nde "yaratıcı yazarlık" dersleri de vermiştir. 2018 yılından bu yana Can Yayınları'nın genel yayın yönetmenliğini sürdürüyor.


📚 "Ölümünden birkaç ay önce, Arjantinli zengin bir toprak sahibi Borges'i estancia'sına davet etti ve bir sürpriz sözü verdi. Yaşlı adamı bahçedeki bir banka oturttu ve yalnız bıraktı; birden Borges yanı başında iri ve sıcak bir beden hissetti, ardından da omuzlarına dayanmış iri patiler. Estanciero'nun evcil kaplanı, onu düşleyen adama saygılarını sunuyordu. Hiç korkmadı Borges. Yalnızca çiğ et kokan sıcak nefesinden rahatsız oldu. 'Kaplanların etobur olduğunu unutmuşum.' " Arjantinli deneme ustası Manguel'den, Borges'e kitap okuduğu yıllarda onunla yaşadıklarını aktaran, ayna ve labirent ustasının dünyasından bilinmeyen kesitleri gün ışığına çıkaran bir metin. Arjantinli fotoğraf ustası Sara Facio'nun, yine o yıllarda Borges'in evinde çektiği özel fotoğraflarla. (Tanıtım Bülteninden)


📚 Dikkatimi çeken bir şey ; Borges devamlı okuyor ( okutuyor ). Körlüğü, okuma ve yazma sevdasına engel değil(Sevse de sevmese de edebi değeri olan tüm yazarları okuyor. Gerektiğinde sevmediği bir yazarda olsa alıntı yapıyor. Borges'in hafızası süper, okuduklarını ( daha doğrusu okunanları ) ezbere biliyor. Borges edebiyat dışında sinema ve müzik konusunda da derin bilgiye sahip. Konuşmaları, eleştiri ve tavsiyelerinden anlaşılıyor.


📚 Normalde okuduğum bir kitapta adı geçen, yazar, kitap, sanat eserini araştırırım hatta okumaya, dinlemeye, seyretmeye çalışırım. Ama Borges derin bilgisi ile öyle çok isim zikretmiş ki hangisine yetişebilirim bilmiyorum?


📚 Bir bölümde : "Kaplanlar, çocukluğundan beri Borges'in simgesel hayvanıydı. Bir keresinde, Kipling'in içinde kaplan ruhu geçen bir öyküsünü okurken < Kaplan olarak doğmamamız ne büyük talihsizlik.> demişti. İlk karalamalarından biri de müsvedde defterinin iki sayfasına birden, renkli pastel boyalarla çizdiği, çizgili bir kaplandı. " Geldik gene "edebiyat-psikoloji" konusuna ne yapmalı, tekrar okula dönüp psikoloji bölümünü mü okumalı ????


📚 Kitap anlatı olduğu ve Borges'in evinde ki söyleşiyi anlattığından evdeki çekimlerin fotoğrafları da var. Böylece Borges'i daha yakından tanıyorsunuz. Okumak benim için çok keyifli ve öğretici idi. Bittiğinde üzüldüm , keşke daha uzun olsaydı. Manguel'in diğer kitaplarını da okudum ve Borges'in bir eserini kesinlikle okumalıyım. Kitap bitince alıntı için koyduğum işaretlere bir baktım neredeyse kitabın yarısı.


📌 Borges en küçük yaşlarından beri bir yazar olacağını biliyordu ve bu meslek bir aile mitolojisinin bir parçası olarak kabullenilmişti.


📌 Sonradan, onunla evine doğru yürürken, kendileri de yazınsal birer karakter olan şehirlerden söz ediyor : Troya, Kartaca, Londra, Berlin. (bu yazınsal şehirlerle ilgili de okumalıyız bence )


📌 Oturma odasındaki iki alçak rafta Stevenson, Chesterton, Henry James ve Kipling'in yapıtları duruyordu.


📌 Kipling'in başka şair ve yazarların yapıtlarına gereksinim duymadığı, kendi yazdıklarının ona yettiği sonucunu çıkarmıştı Borges. ( Kipling'in adı çok geçiyor bu demektir ki araştırılacak- okunacak )


📌 "Arjantinli Katoliklerin tam tersiyim," demişti bana. " Onlar inanır ama ilgilenmez; ben ilgilenirim ama inanmam.

© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube