En son güncellendiği tarih: Nis 18



Toplumun temel taşı olan aile toplumsal sorunların hem kaynağı hem de çözümleyicisidir. Kişinin sosyalleşmesinde, insanlarla uyumlu ilişki geliştirmesinde kendine güven duymasında vb. ya da asosyal, anti sosyal kişilik yapısına bürünmesinde, uyumsuz ilişkiler vb. geliştirmesinde kısaca sosyal ve bireysel anlamda kişilik oluşturmasında aile etkin bir şekilde rol oynamaktadır.


Her ailenin çocuk yetiştirme biçimi ve çocuklarına karşı olan davranışları ve tepkileri birbirinden farklıdır. Bu farklılıkları belli başlı konu başlıklarında inceleyecek olursak şu anne baba tutumlarının olduğu görülmektedir.


1. Baskıcı ve Otoriter Anne-Baba Tutumu,

2. Aşırı Hoşgörülü Anne-Baba Tutumu,

3. Kararsız ve Dengesiz Anne-Baba Tutumu,

4. Aşırı Koruyucu Anne-Baba Tutumu,

5. Hoşgörülü ve Güven Verici Anne-Baba Tutumu,

6. Tutarsız Anne-Baba Tutumu,

7. Reddedici Anne-Baba Tutumu,

8. Mükemmeliyetçi Anne / Baba Tutumu .


1. Baskıcı ve Otoriter Anne-Baba Tutumu:


Aile katı, kuralcı ve disiplinlidir. Anne/baba veya her ikisinin de otoriter tutumu karşısında, çocuk nazik, dürüst, disiplinli, yardımsever ve dikkatli olmasına rağmen, ürkek, çekingen, kendine güveni olmayan veya çok zayıf, başkalarının etkisi altında kalabilen, duyarlı, korkak, kendi başına iş yapma yeteneği gelişmemiş bir yapıya sahip olabilir.


2. Aşırı Hoşgörülü Anne-Baba Tutumu:


Çocuk ailede tek hükmedendir. Aile tüm hayatını çocuğun arzusuna göre belirler. Anne ve baba çocuğa aşırı sevgi gösterir. Anne ve babanın bütün tutumları, dengesiz ve çocuk merkezlidir. Bu tip ailelerde çocuk ne derse o olur ve bu şekilde yetişen çocuklar; bencil, sevgi arsızı, kural tanımayan, doyumsuz kişilik yapılarına sahip olabilmektedirler. Bu çocuklar ev hayatı ve sosyal hayatta geçimsiz, sosyal yönleri zayıf ve benmerkezci bir yapıya sahip bir görünüm çizerler.


3. Kararsız ve Dengesiz Anne-Baba Tutumu:


Genellikle anne ve babanın iyi anlaşamadığı ve her iki tarafın da baskın karaktere sahip olduğu ailelerdir. Bu ailelerde anne ya da babanın, çocukla ilgili bir konuda, birinin ak dediğine, diğeri kara diyebilmektedir; çocuk hangisine bakacağına, hangisine uyacağına karar verememekte, çoğunlukla kararsız kalarak herhangi bir tepki vermemeyi tercih etmektedir. Bu şekilde yetişen çocuklar genellikle kararsız, her türlü etkilenmeye açık, tutarsız, çabuk karar değiştirebilen çocuklardır. Bu çocukların tüm bunların yanında duygusal açıdan sakat bir yapıya sahip olmaları da mümkündür.


4. Aşırı Koruyucu Anne-Baba Tutumu:


Çocuğun her an kontrol altında tutulduğu, çocuğa aşırı ilgi ve alaka gösterilen, “On zarar gelebilir.” endişesi ile gündüzleri bile çocuğun dışarı çıkmasının istenmediği veya kısıtlandığı aile tipidir. Bu çocuklar, aileye aşırı bağımlı, özgüveni olmayan, duygusal açıdan zayıf, sıkıştırıldığında başkalarına suç atabilecek yapıda olabilmektedirler. Bu bağımlılık hali genelde ömür boyu sürmekte ve bu çocuklar bir yetişkin olup evlendiğinde ailesinden gördüğü şeyleri eşlerinden de beklemektedir.


5. Hoşgörülü ve Güven Verici Anne-Baba Tutumu:


İdeal aile tipine uygun bir yapıdır. Bu tip ailede temel kural ve kısıtlamalar haricinde çocuklar özgür fakat sorumluluklarının bilincinde yetişirler. Birey olmanın farkındalığına hakim çocukların özgüvenleri tamdır ve bu çocuklar sosyal ilişkileri kuvvetli ve geleceğin ideal yetişkin adaylarıdır.


6. Tutarsız Anne-Baba Tutumu:


Anne babanın tutarsız olduğu ailelerde, genelde kurallar yoktur ve anlık çözümler, anlık kavgalar, anlık mutluluklar vardır. Çocuk için konulan kuralların bazen çok katı bir şekilde uygulandığı, bazen de hiç yokmuş gibi davranıldığı tutumlar; çocukta güvensizlik, kurallara karşı kayıtsızlık, çözümün parçası olmayı reddetme, kararsız ve kişiliksiz karakter yapısı meydana getirebilmektedir.


7. Reddedici Anne-Baba Tutumu:


Çocuğun sağlık hizmetlerini aksatarak çocuğun aslında istenmediğini hissettirmek ve çocuğa karşı düşmanca tutumlar beslemek olarak tarif edilebilir. Bu tip ailelerde yetişen çocuklar; kendisinden daha zayıf olanı ezme, tüm çevresine karşı nefret besleme, kimseye güvenememe, çevresindekilere düşmanca tutum sergileme düşüncelerine sahip olabilirler.


8. Mükemmeliyetçi Anne / Baba Tutumu:


Ailelerin genellikle kendilerinin yapamadıklarını, yaşayamadıklarını çocuklarından beklediği, biraz egonun yüksek olduğu ailelerdir. Genellikle benmerkezci bireylerin oluşturduğu bu ailelerin çocuklarında; yaptığı işi beğenmeme, yetersiz olma duygusu, devamlı olarak başkalarını mutlu etmeye çalışma duyguları görülebilir.


Yazan: İdil Şengöz

Editör: Damla Güler Öztürk

© 2018 Sosyaledebiyat.com

  • SE Facebook
  • SE Twitter
  • SE Instagram
  • SE - Youtube